Brouwen: hoeveelheid gist bepalen
De hoeveelheid gist die je per liter wort toevoegt, baseer je niet direct op de hoeveelheid mout, maar op het volume van je wort en het begin SG (suikergehalte of dichtheid).Voor het brouwen van bier gelden doorgaans de volgende vuistregels (voor gezonde vergisting):
- Bovengisting (Ales): 0,75 tot 1,00 gram droge gist per liter wort. - Ondergisting (Lagers/Pils): 1,00 tot 1,50 gram droge gist per liter wort.
Voor zwaardere bieren (een begin SG vanaf (1060) of hoger) is de vuistregel om ongeveer (1,5) keer de normale hoeveelheid gist aan te houden.
Hoe bereken je dit precies?
Bepaal het SG en volume:
Meet het begin SG van je wort bijv. 1050.
Kies de juiste factor: Voor een standaard biertje SG 1050 gebruik je ca. 0,6 gram per liter.
Heb je zwaarder bier SG 1075, dan vermenigvuldig je dit met een factor, bijvoorbeeld 1,5 (1,5 times 0,6 = 0,9 gram per liter).
Vermenigvuldig met liters: Heb je bijvoorbeeld 20 liter wort en is 1 gram per liter je uitgangspunt, dan heb je 20 liter times 1 gram/liter = 20 gram gist nodig.
Belangrijke aandachtspunten:Korrelgist versus Vloeibare gist: Bovenstaande waarden gelden voor droge korrelgist. Werk je met vloeibare gist? Dan is de celconcentratie lager en maak je idealiter een giststarter.Gebruik een calculator: Wil je echt exact de grammen of het aantal miljarden gistcellen bepalen, inclusief de levensvatbaarheid van je gist? Gebruik dan gespecialiseerde tools zoals de Brewfather Yeast Calculator of de Brewer's Friend Pitch Rate Calculator.
bereken via PLATO tabel:
Een simpele berekening: 1 mln gistcellen per ml per graad Plato. Onder een SG van 1.060 wordt nog weleens een berekening toegepast van 0,75 mln gistcellen per ml per graad Plato. Er zijn ook andere methodes die worden gehanteerd, bijvoorbeeld 1 gram gist per liter wort. Bij 20 liter (20.000 ml) wort met een start SG van 1080 (19,3 Plato) wordt dit:
1mln*20.000*19,3 = 386 mld gistcellen. Hier kun je nog niet veel mee, maar via informatie op de website Brewersfriend hanteer ik een gemiddelde van 12 mld gistcellen per gram. Daarmee weet je hoeveel gram gist je voor een goed resultaat moet toevoegen: 386/12=32 gram gist.
